Deze Dag in de Geschiedenis





30 september - Noordhorn veldslag dag 1581

De veldslag speelde zich af op het huidige Norritsveld

De veldslag speelde zich af op het huidige Norritsveld


30 september in Groningen:


1581

Aan de westzijde van Noordhorn, op het huidige 'Norritsveld', wordt de Engelse strijdheer John Norrits, aanvoerder van een Brits regiment in staatsdienst, verslagen door de Spaanse bevelhebber (en stadhouder) Francisco Verdugo (1536-97). Meer dan 2000 soldaten vinden de dood. Het is een lelijke tegenslag in de strijd van de Hollanders tegen de Spanjaarden. Ook de nog jeugdige Willem Lodewijk van Nassau (1560-1620), de latere stadhouder van Groningen, Friesland en Drenthe, deelt in het verlies van Norrits. Op het Norritsveld was al twee keer eerder een veldslag uitgevochten: In 1417 versloegen de 'Vetkopers' onder leiding van Coppen Jarges hier de 'Schieringers'. En in 1498 versloegen de Saksen hier de stad-Groningers en werd Noordhorn grotendeels platgebrand.



1972
De GR boer en politicus-bestuurder dr. Sicco Mansholt (1908-95), dan voorzitter van de Europese Commissie, wordt in Utrecht verkozen tot 'Europeaan van het Jaar', door de Europese Beweging Nederland.


1998
Den Andel in de gemeente Winsum blijkt volgens onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau in 1998 'het armoedigste dorp van Groningen' te zijn. Landelijk staat Den Andel op de twaalfde plaats. Eexterveenschekanaal in Drenthe is derde.


1998
De lokale Groningse omroep OOG-TV maakt (na enkele mislukte pogingen) een herstart op het infokanaal van kabelexploitant CasTel (later 'Essent' en 'Ziggo'). OOG-TV had de uitzendingen in 1995 opgeschort bij de start van TV Noord.


1999
Schaatskampioene Marianne Timmer meldt zich telefonisch 'voor de grap' als 'Mevrouw Bouwman' in het Radio Noord belprogramma 'Altijd Wat Anders', maar wordt in de uitzending ontmaskerd en biedt de volgende dag persoonlijk haar excuses aan.


2005
De noodlijdende Hortus in Haren sluit de veertig jaar oude tropische kas omdat de energiekosten niet meer zijn op te brengen. De tuinen van de Hortus -inclusief de Chinese Tuin- blijven wel toegankelijk voor het publiek.

30 september in Nederland:


1847
Geboortedag NL vrouwenactivist Wilhelmina Drucker (Wilhelmina Elisabeth Lensing, 1847-1925), in Amsterdam. Dochter van een ongehuwde moeder. Radicaal feministe, streed haar leven lang fel en verbeten voor vrouwenrechten. Stichtte in 1894 de 'Vereniging voor Vrouwenkiesrecht', samen met Aletta Jacobs. In 1969 werd de vrouwenactiegroep 'Dolle Mina' naar haar genoemd.


1871
Geboortedag NL (toneel)schrijver-dichter en journalist Jan Fabricius (1871-1964), in Assen. Begon als drukker in Nederlands Indië en woonde en schreef later in Parijs. Schreef: "Met de handschoen getrouwd", "Eenzaam", "De rechte lijn", "Onder één dak" (in het Drents), "Ynske" (in het Fries), "Jeugdherinneringen van een Assener jongen". Zoon van Johan Fabricius sr., corrector en meesterknecht bij de 'Provinciale Drentsche en Asser Courant'. Vader van romanschrijver Johan Fabricius (1899-1981). Verhuisde in 1938 naar Engeland. Hij overleed in 1964 in Wimborne, Dorset.


1899
Geboortedag NL dichter-schrijver H. Marsman (Hendrik Marsman, 1899-1940), in Zeist. Schreef: "Herinnering aan Holland" (in 1999 verkozen tot 'gedicht van de eeuw'), "Kort geding", "De Vliegende Hollander", "De anatomische les", "De dood van Angèle Degroux". Bundel: "Tempel en kruis". Hij vond in 1940 de dood toen het schip waarop hij naar Engeland vluchtte in Het Kanaal werd getorpedeerd (zijn vrouw was de enige overlevende).



1920
Geboortedag NL schrijver en journalist Willem G. van Maanen (Willem Gustaaf van Maanen, 1920-2012), in Kampen. Schreef: "Droom is 't leven", "De onrustzaaier", "De dierenhater", "Het nichtje van Mozart", "Een eilandje van pijn", "Etty", "Heb lief en zie niet om". In 2004 kreeg hij de Constantijn Huygensprijs voor zijn hele oeuvre. Hij zat tijdens WO-II in het verzet. Na 1945 werd hij schrijvend journalist, later werkte hij voor de Wereldomroep. Hij overleed in 2012.


1944
Geboortedag NL politicus-bestuurder en commentator Eduard Bomhoff (Eduard Jan Bomhoff), in Amsterdam. Was in 2002 voor de LPF enkele maanden vicepremier en minister van volksgezondheid, welzijn en sport. Zijn ruzie met collega-LPF-minister Herman Heinsbroek luidde het einde in van het eerste kabinet-Balkenende. Schreef: "Blinde ambitie". Was van 1972-2002 lid van de PvdA. Werd hoogleraar economie in Bahrein (2003) en Maleisië (2004). Was columnist van NRC-Handelsblad. Begon als leraar in Kenia (vervangende dienstplicht) en medewerker van het IMF.


1948
Geboortedag NL journalist, TV-maker, columnist en commentator Henk Spaan (Hendrik Gerardus Maria Spaan), in Heerhugowaard. Voetbalkenner. Vormde -van 1982 tot een ruzie in 1996- een presentatieduo met Harry Vermeegen (radio: "Tussen start en finish"; TV: "Pisa", "Verona", "Die2", "Die2 nieuwe koeien"; liedjes: "Koud he?", "Popie Jopie", "Werken, werken", "De gewone man", "Tiet veur 'n pafke", "Stille Willem", "Kilo Utrecht tango"). TV solo: "Studio Spaan", "Voetballen doe je zo"; voetbalanaliticus bij 'Sport1'. Uitgever van het voetbaltijdschrift 'Hard Gras'. Columnist 'Het Parool', 'Algemeen Dagblad', 'Onze Taal'.


1957
Geboortedag NL presentator, programmamaker, theatermaker, acteur en schrijver-columnist Wilfried de Jong, in Rotterdam. Radio, TV en theater. VPRO-TV: "Zomergasten" (2013-15), "Sportpaleis De Jong", "Holland Sport" (samen met Matthijs van Nieuwkerk), "24 uur met...". Radio: "Met het Oog op Morgen". Vormde het theaterduo 'Waardenberg en De Jong' met Martin van Waardenberg. Schreef o.a.: "De linkerbil van Bettini", "De opheffing van Bob", "Wind zoekt peloton", "Kop in de wind". Sportcolumn in NRC Handelsblad.


1959
Geboortedag NL hockeyinternational en TV-presentator Elsemieke Havenga (Elsemieke Francisca Elisabeth Maria Havenga-Hillen), in Den Haag. TV: presentator RTL4 Nieuws. Begon bij Veronica en FOX8. Speelde 108 interlands met de nationale hockeyploeg en behaalde een Olympische gouden medaille in Los Angeles 1984 en vier wereldtitels.


1961
Eerste aflevering op de AVRO-TV van de tiendelige kinderserie "Rikkel Nikkel de Robot" (1961-1962), met verder 'Professor IJzerdraedt' en de zeeman 'Kees Kraaienest'. Het is een creatie van de kinderboekenschrijver C. Wilkeshuis (1896-1982) uit Deventer. Rikkel Nikkel wordt gespeeld door acteur Detlev Pols (1935-2000).


1962
Geboortedag NL voetballer en coach Frank Rijkaard, in Amsterdam. Bijnaam: 'de zwarte tulp'. Speelde voor: Ajax, Real Zaragoza, AC Milan, en opnieuw Ajax; 74 interlands in Oranje (10 doelpunten). Was KNVB-bondscoach 1998-2000. Was van 2001-02 coach van Sparta, van 2003-08 coach van Barcelona, en van 2009-10 coach van Galatasaray.


1962
Geboortedag NL oud-wielrenner Jean-Paul van Poppel, in Tilburg. Sprintkanon, won in totaal negen etappes in de Tour de France (waarvan vier in 1988). Werd na zijn carrière als beroepsrenner o.a. bondscoach van de Nederlandse vrouwenselectie.


1963
Geboortedag NL presentator en journalist Chazia Mourali, in Parijs (Chazia betekent 'de zingende vogel'). Tunesische vader, Nederlandse moeder. RTL4. Presentator "De zwakste schakel", "Achmea Kennisquiz" (tot 2008), "Kat in de Zak", "Char het Medium". Werkte eerder o.a. bij IKON, NCRV en AT5 en schreef columns voor 'De Volkskrant'. Stelde de "Bloemlezing vriendinnen in de literatuur" samen.


1972
Zeezender 'Radio Veronica' op het schip 'Norderney' verruilt de middengolffrequentie 192 meter voor de nieuwe frequentie 538 meter. Aan de overgang was een grote publiciteitscampagne vooraf gegaan. De overstap was nodig vanwege storing door een zender in Beromünster, Zwitserland. De zeezender 'Radio Noordzee Internationaal' (RNI 2) op het schip 'MEBO II' zorgt voor een stunt door de 192 meter meteen 'in te pikken' nadat Radio Veronica is overgestapt.


1988
Officiële start van de commerciële non-stop popzender 'Sky radio', een initiatief van voormalig Veronica-medewerker Ton Lathouwers. De Sky Radio groep zou later ook de zenders Classic FM en Radio Veronica gaan exploiteren. In 2006 zou de Telegraaf Media Groep (TMG) eigenaar worden van de Sky Radio groep.


1990
Sterfdag NL feminist en journalist Liesbeth den Uyl (Liesbeth den Uyl-van Vessem, 1924-90). Was echtgenote van Joop den Uyl (1919-1987). Bekleedde bestuursfuncties in o.a. PvdA en VARA. Publiceerde in o.a. Opzij, Het Parool en Vrij Nederland. In 1989 kreeg zij een column in het weekblad Margriet. Moeder van bestuurder-politicus Saskia Noorman-den Uyl.


1997
Geboortedag NL autocoureur Max Verstappen (Max Emilian Verstappen), in Hasselt, België. Hij heeft de Nederlandse en de Belgische nationaliteit maar gaat door het leven als Nederlander. Debuteerde in 2015 als jongste coureur ooit in de Formule 1, voor Toro Rosso. Promoveerde naar Red Bull Racing en werd in 2016 de eerste Nederlander -en tevens de jongste coureur ooit- die een Formule 1-race won (de Grand Prix van Spanje). Begon als kartcoureur in België. Zoon van de NL Formule 1-coureur Jos Verstappen en de Belgische kartcoureur Sophie Kumpen.


1999
Warmste septembermaand sinds de eerste temperatuurmeting in 1706. Gemiddeld was het 17,3 graden in Nederland.


2003
De KLM wordt overgenomen door de Franse luchtvaartmaatschappij 'Air France', via een aandelenruil. Air France legt 784 miljoen euro op tafel voor de KLM. Op termijn zal de Italiaanse maatschappij 'Alitalia' zich aansluiten bij de alliantie. De KLM behoudt voorlopig zijn naam, logo, identiteit en landingsrechten.


2004
Sterfdag NL journalist-publicist en schrijver Willem Oltmans (1925-2004). Kanker. Flamboyante dwarsligger en criticus van achtereenvolgende Nederlandse regeringen, procedeerde langdurig tegen de Nederlandse staat die hem tot 'persona non grata' had uitgeroepen en kreeg uiteindelijk 3,5 miljoen euro schadevergoeding in 2000. Werkte voor o.a. De Telegraaf, het Handelsblad en Vrij Nederland. Schreef: "In den toren", "Papieren tijgers", "De staat van bedrog", "Persona non grata", "Liegen tegen Beatrix".

30 september in de Wereld:


1913
Sterfdag Duits-Franse constructeur Rudolf Diesel (1858-1913). Zelfmoord. Uitvinder van de dieselmotor. Verkeerde in grote ellende, o.a. door ruzies over octrooien. Springt overboord van de 'Dresden' op de Noordzee en verdrinkt.


1921
Geboortedag Schotse actrice Deborah Kerr (Deborah Jane Kerr-Trimmer, 1921-2007), in Helensburgh. Film en theater. Films: "The arrangement", "Casino royale", "The life and death of colonel Blimp", "The Hucksters", "The night of the iguana", "The naked edge", "From here to eternity", "The king and I", "Quo vadis?", "Separate tables". Kreeg een ere-Oscar in 1994. Ze overleed in 2007 aan complicaties van de ziekte van Parkinson.


1924
Geboortedag US schrijver Truman Capote (Truman Streckfus Persons, 1924-84). in New Orleans. Schreef: "In cold blood", "Other voices, other rooms", "Breakfast at Tiffany's", "Observations". Door zijn controversiële levenswijze en openhartige publicaties raakte Capote tijdens de laatste jaren van zijn leven regelmatig in opspraak. Hij raakte verslaafd aan alcohol en drugs en overleed in 1984.


1931
Geboortedag US actrice Angie Dickinson (Angeline Brown), in Kulm, North Dakota. Films: "Rio Bravo", "Point blank", "Even cowgirls get the blues", "Klondike fever", "Sealed with a kiss". TV: speelde 'Suzanne Anderson' in de serie "Police Woman" ("Pepper"). Was van 1965-80 getrouwd met Burt Bacharach.


1946
Tijdens de Neurenberg-processen worden de nazi-misdadigers Hermann Göring en Joachim von Ribbentrop ter dood veroordeeld. Göring zou op 15-10-1946 zelfmoord plegen in zijn cel door gif te nemen, twee uur voor hij zou worden opgehangen. Von Ribbentrop kreeg op 16-10-1946 de strop (WO-II).


1955
Sterfdag US acteur James Dean (James Byron Dean, 1931-1955). Cultheld. Fataal ongeluk bij Cholame, Californië op weg naar een autorace in Salinas, Californië met zijn Porsche 550 Spider (bijnaam 'The Little Bastard'). Hij rijdt frontaal in op een andere auto en overlijdt vlak na de botsing. Hij had toen pas drie films gemaakt: "Rebel without a cause", "Giant" en "East of Eden". Hij ligt begraven in het Park Cemetery in Fairmount.


1957
Geboortedag US actrice en scenarioschrijver Fran Drescher (Francine Drescher), in Flushing, New York. TV: speelde 'Fran Fine/Sheffield' in de serie "The Nanny" (schreef ook scenario's). Films: "Ragtime", "Wedding band", "Jack", "Kid quick". Overwon baarmoederhalskanker en schreef daar het boek "Achter de lach" over.


1960
Eerste aflevering van de tekenfilmserie 'The Flintstones' op de Amerikaanse TV (ABC, 1960-66). Het zou één van de succesvolste animatieseries aller tijden worden. De serie is gecreëerd door het 'duo Hanna-Barbera', de meeste personages zijn bedacht door Ed Benedict (1912-2006), ook bekend van 'Yogi Bear'. The Flintstones zou vanaf 1962 ook op de NL televisie te zien zijn (eerst bij de NTS, daarna bij de KRO).


1965
Communistische staatsgreep in Indonesië o.l.v. het hoofd van de presidentiële garde, luitenant-colonel Oentoeng (of Untung). Zes generaals worden gedood. Het leger, o.l.v. luitenant-generaal Soeharto, blijft de situatie meester. President Soekarno (1901-70) moet na de mislukte staatsgreep veel van zijn macht inleveren; in 1967 zou hij worden vervangen door Soeharto (1921-2008), die aan de macht zou blijven tot mei 1998.


1975
Geboortedag Franse actrice Marion Cotillard, in Parijs. Groeide op in Orléans. Kreeg een Oscar voor haar rol van 'Edith Piaf' in "La vie en rose" ("La Môme"). Andere films: "A good year", "Taxi"-serie, "Les jolies choses", "Un long dimanche de fiançailles", "Big fish", "Chopard trophy". Ze is ecoloog, en supporter en woordvoerder van 'Greenpeace'.


1985
Sterfdag Franse actrice Simone Signoret (Simone Kaminker, 1921-85). Kanker. Begraven op kerkhof 'Père Lachaise' in Parijs in één graf met haar tweede echtgenoot Yves Montand (1921-91). Films: "La vie devant soi", "Room at the top", "La ronde", "L'étoile du nord".


1985
Sterfdag US seismoloog Charles Richter (1900-85). Onsterfelijk geworden door zijn magnitude-classificatie voor aardbevingen, de 'schaal van Richter'.


1989
Oost-Duitse vluchtelingen in Praag horen dat ze naar het Westen mogen. Het 'IJzeren Gordijn' gaat voor het eerst open. Begin van het einde van de communistische regimes in Oost-Europa.


1993
Zware aardbeving bij Latur in India: 6,0 op de schaal van Richter. Naar schatting 10.000 doden.


1997
In Florida, V.S. wordt de grootste Amerikaanse alligator uit de geschiedenis doodgeschoten: het is een ongeveer 65 jaar oud mannetje van 4.20 meter lang.


2009
Een aardbeving ten noordwesten van de havenstad Padang op het Indonesische eiland Sumatra richt grote schade aan (o.a. ziekenhuizen en scholen storten in) en kost zeker 1115 mensen het leven. De beving heeft een kracht van 7.6 op de schaal van Richter.

30 september in de Muziek:

Paul de Munnik's verjaardag  (1970)

Paul de Munnik's verjaardag (1970)




1917
Geboortedag US drummer Buddy Rich (1917-87). Jazz. Speelde in de orkesten van Artie Shaw, Tommy Dorsey en Harry James. Zijn eigen orkest werd geen groot succes. Hij overleed in 1987 aan een hartaanval.


1934
Geboortedag Oostenrijkse zanger-songwriter en acteur Udo Jürgens (Udo Jürgen Bockelmann, 1934-2014), in Klagenfurt. Groeide op in het ouderlijk slot 'Ottmanach'. Won in 1966 met "Merci Chérie" het Eurovisie songfestival voor Oostenrijk (hij had in 1964 en 1965 ook al meegedaan). Andere songs: "Griechischer Wein", "Mit 66 Jahre", "Immer wieder geht die sonne auf", "Einmal wenn du gehst" (met Judy Cheeks), "Siebzehn Jahr, blondes Haar", "Abends", "Aber bitte mit Sahne", "Buenas Dias Argentina" (in 1978 samen met het Duitse nationale voetbalteam). TV: series "Das Traumschiff", "Ein Schloss am Wörthersee". Schreef het boek "Der mann mit dem fagott" (met Michaela Moritz). Was van 1964-89 getrouwd met fotomodel Erika Meier. Hij overleed in 2014 in Gottlieben, Zwitserland.


1935
Geboortedag US zanger-songwriter Johnny Mathis (John Royce Mathis), in Gilmer, Texas. Groeide op in San Francisco. Pop ballad crooner. Songs: "I'm stone in love with you", "A certain smile", "Gina", "Too much too little too late" (met Deniece Williams), "Friends in love" (met Dionne Warwick), "Wonderful wonderful", "Misty", "Chances are", "All the time".


1935
Première 'volksopera' "Porgy & Bess" van George Gershwin, in Boston, Verenigde Staten. "Summertime".


1942
Geboortedag US zanger Frankie Lymon (Frank Joseph Lymon, 1942-68), in Harlem, New York. Was één van de eerste zwarte tienersterren in Amerika. Doo-wop, R&B, rock 'n' roll. Zong bij 'The Teenagers', maar die groep brak in tweeën op het hoogtepunt. Songs: "Why do fools fall in love", "I want you to be my girl", "The ABC's of love", "Out in the cold again", "Goody goody". Hij overleed in 1968 op zijn 25ste aan een overdosis heroïne.


1943
Geboortedag US zangeres, actrice en TV-presentatrice Marilyn McCoo, in Jersey City, New Jersey. Groep: 'The Fifth Dimension', tot 1975. Groeide op in Los Angeles. Werd op haar 19e verkozen tot 'Miss Bronze California'. Songs: "Aquarius-Let the sunshine in", "California soul", "Up up and away", "Stoned soul picnic", "Wedding bell blues", "Paper cup", "Carpet man", "Last night (I didn't get to sleep at all)". Solo: "You don't have to be a star (to be in my show)", "Your love", "In my lifetime". Zong in de jaren '90 gospelrepertoire (ze is 'born again Christian'). Presenteerde in de jaren '80 het muziekprogramma "Solid Gold". Trouwde in 1969 met zanger Billy Davis Jr. van The Fifth Dimension.


1947
Geboortedag Engelse zanger-gitarist-songwriter en dichter Marc Bolan (Mark Feld of Marc Feld, 1947-77), in Londen. Glamrock. Groep: 'T. Rex' ('Tyrannosaurus Rex'). Songs: "Get it on (bang a gong)", "Ride a white swan", "Hot love", "Jeepster", "Metal guru", "Children of the revolution". Kwam in 1977 om bij een ongeluk in Londen met een auto die werd bestuurd door zijn vriendin Gloria Jones.


1970
Geboortedag NL zanger-pianist-acteur-cabaretier Paul de Munnik, in Dronten. Groep: 'Acda & De Munnik'. Songs: "De kapitein deel 2", "Niet of nooit geweest", "Laat me slapen", "Het regent zonnestralen", "Ren Lenny ren", "Mis ik mij", "Het is stil (aan de overkant)", "(Noemme) oud verdriet". "Jaren ver van hier", "Dan leef ik toch nog een keer". Met 'De Poema's': "Zij maakt het verschil", "Mijn houten hart", "Ik mis niets".


1977
Sterfdag US zangeres Mary Ford (Colleen Summers, 1928-77). Duo met haar man Les Paul (1915-2009): 'Les Paul & Mary Ford'. Ze waren getrouwd van 1949-63. Songs: "How high the moon", "Mockin' bird hill", "Tiger rag". TV: "The Les Paul and Mary Ford at Home Show" (1953-60).


1984
Geboortedag Engelse zangeres Keisha Buchanan, in Londen. Jamaicaanse grootouders. Groep: 'Sugababes' (van 1998-2009, ze werd vervangen door Jade Ewen). Songs: "Hole in the head", "Too lost in you", "In the middle", "Overload", "Freak like me", "Round round", "Shape of my heart", "Caught in a moment", "Push the button", "Ugly", "Red dress", "About you now", "Change", "Denial". Ze is een nicht van zanger Simon Webbe.


1987
Opname van "A Black and White Night", in The Coconut Grove in Los Angeles: TV-special, video/DVD en CD met Roy Orbison en een superband met o.a. Bruce Springsteen, Elvis Costello, Jackson Browne, Tom Waits, J.D. Souther, kd lang en Bonnie Raitt. Songs: "Only the lonely", "In dreams", "Oh, pretty woman", "Candy man", "Leah", "Running scared".


  Zoeken




Zoek op dag/maand:

Datum


Zoek op maand:

Maand





©2016 RTV Noord | Copyright en disclaimer | Regels voor het reageren | Algemene spel- en actievoorwaarden