Deze Dag in de Geschiedenis





29 mei - De Savornin Lohman dag 1837

Alexander Frederik de Savornin Lohman (1837-1924)

Alexander Frederik de Savornin Lohman (1837-1924)


29 mei in Groningen:


1719
Sterfdag NL protestants theoloog Abrahamus Trommius (Abraham Trom, 1633-1719). Geboren in Groningen. Was predikant in Haren en Groningen. Werd beroemd door zijn 'concordantie' (statenvertaling) van de bijbel.


1837

Geboortedag NL staatsman en jurist jhr. mr. Alexander de Savornin Lohman (Alexander Frederik de Savornin Lohman, 1837-1924), in Groningen. Minister van binnenlandse zaken 1890-91. Was in 1908 grondlegger -en tot 1921 leider- van de 'Christelijk Historische Unie' (CHU). Voorvechter van het christelijk onderwijs. Eerder, van 1862-66, was hij rechter in Appingedam, en daarna in Den Bosch. Hij was tot op hoge leeftijd één van de belangrijkste adviseurs van koningin Wilhelmina. Vader van jhr. Witius Hendrik de Savornin Lohman (1864-1932), geboren in Appingedam, die van 1901-31 lid van de Hoge Raad was (vanaf 1914 als president).



1903
Officiële opening van het nieuwe ziekenhuis aan de Oostersingel in Groningen, het latere 'Academisch Ziekenhuis Groningen' (AZG) en 'Universitair Medisch Centrum Groningen' (UMCG). De eerste patiënten zouden er op 5 juni 1903 worden opgenomen. Het stadsziekenhuis was in 1803 van start gegaan in een klein pand aan de Munnikenholm.


1934
Opening van het 'Noorderbad' aan de Oosterhamrikkade en de Diephuisstraat in Groningen, ontworpen door de Groninger architect Jo Boer (Johannes Albertus Boer, 1895-1971) in de stijl van het z.g. 'nieuwe bouwen'. Het badgebouw zou in 1993 een tweede leven krijgen en worden omgebouwd tot bibliotheek (tot 2006), kunstencentrum en muziekschoolpodium. Ook werden ruimtes ingericht voor startende bedrijfjes. Het gebouw is tegenwoordig een rijksmonument.


1959
De eerste -officiële- proefboring naar aardgas begint op het land van boer Kees Boon (K.P. Boon) nabij Slochteren. Op 22 juli zou daar het eerste gas naar boven komen. Overigens had de NAM in 1955 al een gasput geslagen in Thesinge, maar die put bleek 'instabiel' en werd afgedicht met cement. Volgens de Mijnwet (ingevoerd in 1810 door Napoleon Bonaparte) was boer Boon verplicht om medewerking te verlenen aan de boringen. Hij is er nooit rijk van geworden, want volgens dezelfde Mijnwet was niet de grondeigenaar maar de Staat eigenaar van alle bodemschatten. De Mijnwet 1810 is pas in 2002 vervangen door de 'Mijnbouwwet'.


1963
In het Park Nienoord in Leek wordt het 'Spoorwegcentrum' met miniatuurtreinen geopend.


1988
FC Groningen bereikt via de nacompetitie voor de derde keer Europees voetbal (EC III). Van Atlético Madrid en Servette Genève zou worden gewonnen, maar Vfb Stuttgart (o.l.v. Arie Haan) zou veel te sterk blijken.


1992
De Groningse commissaris van de koningin (1980-96) Henk Vonhoff bindt de strijd aan met het NOS-journaal, dat volgens hem een 'Randstad-journaal' is en onvoldoende aandacht aan Groningen schenkt. Vonhoff beklaagt zich o.a. bij hoofdredacteur Gerard van der Wulp van het NOS-journaal. De AVRO-radio zou daarop Vonhoff een jaar lang wekelijks één minuut zendtijd geven op dinsdagmorgen (in het programma 'Sugar in the Morning') om Groningen te promoten: "De minuut van Henk".


2008
De benoeming van Emme Groot (PvdA, 51) tot burgemeester van Delfzijl wordt bekend. Hij volgt Cees Waal (1943-2011) op, die van 2006-08 waarnemer was in de havenstad. Groot was van 2000-08 burgemeester van Appingedam, en daarvoor o.a. raadslid en wethouder in Winschoten. Hij zou aanblijven in Delfzijl tot 2015.

29 mei in Nederland:


1905
Geboortedag NL acteur-regisseur Jan Teulings (Johannes Marinus Antonius Teulings, 1905-89), in Hilversum. TV: speelde van 1964-70 'commissaris Maigret' in een serie gebaseerd op de romans van Georges Simenon. Andere series: "De kleine waarheid", "Dagboek van een herdershond", "Herenstraat 10". Films: "Dorp aan de rivier", "Jonny en Jessy".


1912
Geboortedag NL dichter en schrijver Jan Hanlo (Johannes Bernardus Maria Rafaël Hanlo, 1912-69), in Bandoeng op Java. Pseudoniemen: 'Hanloo Jan' en 'Wijnand van der Burcht'. Vertegenwoordiger van 'de Vijftigers'. Schreef: "Oote", "Mijn benul", "Maar en toch", "In een gewoon rijtuig".


1926
Officiële oprichting van de VPRO als 'Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep'. In 1968 werden de banden met het vrijzinnig protestantisme verbroken en ontstond een vernieuwende maatschappijkritische omroep.


1927
Geboortedag NL schrijver-dichter en bioloog Dick Hillenius (1927-87), in Amsterdam. Schreef: "De onrust bewaren", "Dieren en dierentuinen", "Uit groeiende onwil om ooit nog ergens in veiligheid aan te komen".


1946
Geboortedag NL cabaretier, zanger, tekstschrijver en TV-maker Sietze Dolstra (1946-2015), in Amsterdam. Schreef het liedje "Kind zijn valt niet mee". Werkte als tekstschrijver voor talloze TV-programma's en artiesten. Hij overleed in 2015.


1955
Officieus (!) voor het eerst (volgens de ANWB) ontstaat in Nederland een echte file op een autosnelweg: op Eerste Pinksterdag loopt het verkeer vast bij Utrecht, voor de rotonde Oudenrijn. De drukte wordt vooral veroorzaakt door Nederlandse dagjesmensen uit de Randstad die naar de Veluwe willen en Duitse auto's op weg naar de bollenvelden en het strand. Of het werkelijk de eerste file in ons land is, moet ernstig worden betwijfeld.


1958
Geboortedag NL topcrimineel Willem Holleeder (Willem Frederik Holleeder), in Amsterdam. Bijnaam: 'De Neus'. Groeide op in de Jordaan met een gewelddadige vader. Hij was in 1983 één van de vijf ontvoerders van biermagnaat Freddy Heineken (1923-2002) en diens chauffeur Ab Doderer. Na een celstraf groeide zijn reputatie als topcrimineel in Amsterdam en maakte hij zich schuldig aan o.a. opdracht tot moord, drugshandel, afpersing en mishandeling. In het boek "Judas" (2016) schrijft zijn zus Astrid Holleeder over haar broer en de terreur die hij uitoefende in de familie.


1969
De 'NTS' (Nederlandse Televisie Stichting) en 'NRU' (Nederlandse Radio Unie) gaan op in de 'NOS'. Eerste voorzitter van de NOS wordt -tot 1975- NTS-voorzitter Emile Schüttenhelm (1909-2003).


1974
Feyenoord wint in Rotterdam de Europacup-III door Tottenham Hotspurs te verslaan. Een horde boze dronken Britse supporters trekt daarna plunderend door Rotterdam.


1979
Geboortedag NL presentator en verslaggever-journalist Rutger Castricum, in Den Haag. Groeide op in Voorschoten. Kreeg bekendheid door zijn werk voor de geruchtmakende website 'GeenStijl.nl'. Werd daarna verslaggever bij 'PowNed'. Begon bij RTV Rijnmond.


1982
Beëdiging van het 'kabinet-Van Agt III' (29-5-1982 tot 4-11-1982). Het is een 'overgangskabinet' van CDA en D66 dat in 17 dagen was gevormd nadat de PvdA-ministers het kabinet-Van Agt II hadden verlaten. Het kabinet zou op 9-9-1982 demissionair worden, na verkiezingen. Op 4-11-1982 zou het kabinet-Lubbers I aantreden (CDA en VVD).


1988
Laatste aflevering van de kinder-TV-serie "Theo & Thea" ("Theo & Thea in de gloria"), van Arjan Ederveen en Tosca Niterink, 1985-88. VPRO. Feestmutsen, dikke brilleglazen en konijnentanden. In 1989 volgt nog de bioscoopfilm "Theo & Thea en de ontmaskering van het tenenkaasimperium".


1998
Prins Maurits (de oudste zoon prinses Margriet en Pieter van Vollenhove) trouwt met Marilène van den Broek (dochter van ex-eurocommissaris en oud-minister Hans van den Broek).


2006
Sterfdag NL politiek tekenaar en illustrator Frits Müller (1932-2006). Tekende van 1968-79 voor het 'Algemeen Handelsblad' en vanaf 1980 voor 'NRC Handelsblad'. In de tussenliggende jaren tekende hij voor 'Het Vrije Volk', 'De Haagse Post' en 'HP/De Tijd'. Werkte eerder o.a. voor 'Het Parool' en 'Punch'.

29 mei in de Wereld:


1790
Rhode Island treedt als 13e staat toe tot de Verenigde Staten van Amerika.


1848
Wisconsin treedt als 30ste staat toe tot de Verenigde Staten van Amerika.


1894
Geboortedag Oostenrijks-Amerikaanse regisseur Josef (von) Sternberg (1894-1969), in Wenen. Films: "Der Blaue Engel", "Shanghai express", "Macao", "Fun in a Chinese laundry", "Underworld", "Dishonored", "The devil is a woman".


1903
Geboortedag Engels-Amerikaanse acteur, danser, komiek en presentator Bob Hope (Leslie Townes Hope, 1903-2003), in Eltham, Londen. Emigreegde in 1907 naar de V.S. Bijnaam: 'old ski nose'. Films: "The big broadcast of 1938", "The cat and the canary", "Some like it hot", "Never say die", "Utopia", "My favorite brunette", "The facts of life", "How to commit marriage". Radio en TV: presentator diverse showprogramma's, kerstshows en Oscar-uitreikingen. Zong: "Thanks for the memories".


1917
Geboortedag US staatsman John Fitzgerald Kennedy ('JFK', 1917-63), in Brookline, Massachusetts. Democraat, 35ste Amerikaanse president (1961-63) en de eerste rooms-katholiek die in de Verenigde Staten tot president werd verkozen (hij versloeg Richard Nixon op het nippertje). Inspirerende idealist. Overleefde het 'Varkensbaai-debâcle', kwam zegevierend uit de 'Cubaanse rakettencrisis', stuurde gewapende militaire 'adviseurs' naar Vietnam. Werd in november 1963 vermoord in Dallas door sluipschutter Lee Harvey Oswald, mogelijk in een (nooit opgehelderd) complot.


1928
De Duitse autobouwer Fritz von Opel vestigt een snelheidsrecord: 200 km per uur in een 'raket-auto'.


1944
Geboortedag Oostenrijkse acteur Helmut Berger (Helmut Steinbergher), in Bad Ischl. Films: "Ludwig", "Ludwig 1881", "Das fünfte Gebot", "The Godfather: Part III", "Unter den Palmen", "Honey baby".


1953
De Nieuw-Zeelandse bergbeklimmer en publicist sir Edmund Hillary (1919-2008) en zijn Nepalese sherpa-gids Tenzing Norgay (1914-86) bereiken als eersten de top van de Mount Everest, de hoogste berg ter wereld (8848 meter), op de grens van Nepal en China. Ze kunnen het pas op 1 juni verder vertellen. Hillary zou later nog tien toppen in de Himalaya beklimmen en in 1958 de Zuidpool bereiken.


1958
Geboortedag US actrice Annette Bening, in Topeka, Kansas. Films: "American beauty", "Bugsy", "The grifters", "The American president", "The siege", "Open range", "Being Julia". Trouwde in 1992 met Warren Beatty.


1962
Geboortedag Singaporese voetballer Fandi Ahmad, in Singapore. Aanvaller. Bijnamen: 'de parel van Maleisië' en (in Groningen) 'de Johan Cruijff van Singapore'. Hij was de eerste profvoetballer van Singapore. Clubs: Niac Mitra, FC Groningen (1983-85), Kuala Lumpur FA, OFI Kreta, Pahang FA, Geylang United FC; nationale elftal van Singapore.


1982
Sterfdag Oostenrijkse actrice Romy Schneider (Rosemarie Magdalena Albrach-Retty, 1938-82). Hartaanval (of zelfmoord met een overdosis slaappillen) in Parijs. Een leven vol tragiek: haar eerste echtgenoot, Harry Meyen pleegde zelfmoord, haar zoon David overleed in 1981 door een ongeluk. Films: "Les choses de la vie", "The trial", "La piscine", "César et Rosalie", "Une histoire simple", "L'important c'est d'aimer". Ze was van 1959-64 verloofd met acteur Alain Delon.


1985
Het 'Heizeldrama': voor de aftrap van de Europese bekerfinale tussen Juventus Turijn en Liverpool in het Heizelstadion in Brussel gaan Engelse en Italiaanse supporters met elkaar op de vuist. Er ontstaat paniek en 39 toeschouwers worden doodgeplet (32 Italianen , 4 Belgen, 2 Fransen en een Ier). De wedstrijd wordt overigens gewoon gespeeld, Juventus wint met 1–0 dankzij een -onterechte- strafschop van Michel Platini. Het Heizelstadion zou in 1995 worden verbouwd en omgedoopt in 'Koning Boudewijn Stadion' ('Stade Roi Bauduin').


1994
Sterfdag voormalig DDR-staatshoofd Erich Honecker (Erich Ernst Paul Honecker, 1912-94), in Santiago de Chili. Leverkanker. In 1990 zat hij enige tijd in de gevangenis en in 1992 was hij aangeklaagd voor aanzetting tot doodslag, vanwege zijn bevel om gericht te schieten op vluchtelingen aan de Duits-Duitse grens; hij ontsnapte aan vervolging toen was vastgesteld dat hij ernstig ziek was.


1998
Sterfdag US republikeinse senator Barry Goldwater (Barry Morris Goldwater, 1909-89). Gevolgen van de ziekte van Alzheimer. Was de republikeinse presidentskandidaat in 1964, maar werd kansloos verslagen door democraat Lyndon B. Johnson (1908-73), de zittende president. Werd steeds liberaler naarmate hij ouder werd, pleitte voor het recht op abortus en euthanasie, en tegen het verbod op homo's in het leger.


2010
Sterfdag US acteur, filmregisseur en beeldend kunstenaar Dennis Hopper (1936-2010). Prostaatkanker. Pseudoniem: 'Alan Smithee'. Films: "Easy rider", "Rebel without a cause", "Giant", "The trip", "The last movie", "Apocalypse now", "The American friend", "Blue velvet", "Hoosiers", "Speed", "The piano player", "Firecracker". Hij werd ook bekend als beeldend kunstenaar, hij werkte als fotograaf, kunstschilder en beeldhouwer. In 1970 was hij 8 dagen getrouwd met zangeres-actrice Michelle Phillips (van 'The Mama's & The Papa's').

29 mei in de Muziek:

Gary Brooker is jarig  (1945)

Gary Brooker is jarig (1945)




1941
Geboortedag Engelse gitarist Roy Crewsdon, in Manchester. Groep: 'Freddie and The Dreamers'. Songs: "You were made for me", "I love you baby", "I understand", "I'm telling you now", "Just for you".


1945
Geboortedag Engelse zanger-pianist-songwriter Gary Brooker, in Southend, Essex. Groep: 'Procol Harum'. Songs: "A whiter shade of pale", "A salty dog", "Homburg", "Grand hotel", "Conquistador". Solo: "(No more) fear of flying", "The angler". Speelde ook bij Eric Clapton.


1949
Geboortedag Engelse zanger-gitarist-songwriter Francis Rossi (Mike Francis Rossi, Francis Michael Nicholas Dominic Rossi), in Forest Hill, Londen. Groep: 'Status Quo'. Zijn vader was een Italiaanse ijsverkoper. Songs: "Down Down", "Roll over lay down", "Pictures of matchstick men", "Ice in the sun", "Rain", "In the army now", "The wanderer", "Whatever you want", "Accident prone", "Anniversary waltz (part one)", "What you're proposing", "In the army now", "Little white lies". Solo: "Give myself to love".


1950
Geboortedag US zangeres Rebbie Jackson (Maureen Reilette Jackson), in Gary, Indiana. Songs: "R U tuff enuff", "Plaything", "Reactions". Zus van Michael Jackson. Ze is op dezelfde dag jarig als haar zes jaar jongere zus Latoya Jackson.


1956
Geboortedag US zangeres Latoya Jackson (LaToya Yvonne Jackson), in Gary, Indiana. Groep: 'The Jackson Five'. Solo: "Bet'cha gonna need my lovin'", "Heart don't lie", "Don't break my heart". Schreef: "Growing up in the Jackson Family". Zus van Michael Jackson. Ze is op dezelfde dag jarig als haar zes jaar oudere zus Rebbie Jackson.


1960
Geboortedag Engelse drummer-zanger Mel Gaynor (Mel George Gaynor), in Londen. Groep: 'Simple Minds'. Songs: "Don't you forget about me", "Belfast child", "Promised you a miracle", "Alive and kicking", "Ghostdancing", "Let there be love", "She's a river".


1961
Geboortedag US zangeres-gitariste Melissa Etheridge, in Leavenworth, Kansas. Songs: "Bring me some water", "All American girl", "Like the way I do", "Must be crazy for me", "I'm the only one", "Nowhere to go".


1967
Geboortedag Engelse zanger-gitarist Noel Gallagher (Noel Thomas David Gallagher), in Manchester. Groep: 'Oasis'. Songs: "Wonderwall", "Don't look back in anger", "D'you know what I mean", "Stand by me", "Go let it out"


1975
Geboortedag Britse zangeres en actrice Mel B. (Melanie Janine Brown, Melanie Brown of Melanie Gulzar), in Leeds. Groep: 'The Spice Girls'. Bijnaam: 'Scary Spice'. Songs: "Wannabe", "2 become 1", "Mama", "Spice up your life". Solo: "I want you back" (met Missy 'Misdemeanor' Elliott), "Tell me", "Feels so good", "Lullaby", "Word up". Films: "Spice world", "LD 50". Schreef de autobiografie "Catch a fire". Had in 2006 een relatie met Eddie Murphy en zegt dat hij de vader is van haar dochter Fortune Daphne Bay (Eddie ontkent).


1997
Sterfdag US zanger-songwriter Jeff Buckley (Jeffrey Scott Buckley, 1966-97). Hij verdrinkt tijdens het zwemmen in de Wolf River Marina in Memphis, een zijarm van de Mississippi (mogelijk was het zelfmoord). Songs: "Last goodbye", "Demon John", "Just like a woman", "Mystery white boy", "Jewel box", "Satisfied mind". Zoon van Tim Buckley (1947-75).


1999
De Zweedse zangeres Charlotte Nilsson wint in Jeruzalem het Eurovisie Songfestival 1999 met "Take me to your heaven". De Nederlandse Marlayne wordt -teleurstellend- achtste met het liedje "One good reason".


2010
Het Eurovisie Songfestival 2010 in Noorwegen wordt gewonnen door de Duitse Lena (Lena Meyer-Landrut) met "Satellite". Het is voor het eerst sinds 1982 dat Duitsland wint. Het Nederlandse liedje, "Ik ben verliefd (sha-la-lie)" van Sieneke (Sieneke Peeters), wist niet tot de finale door te dringen.


2012
Sterfdag US zanger-gitarist Doc Watson (Arthel Lane Watson, 1923-2012). Country, C&W, bluegrass, folk, gospel. Songs: "Stone wall", "Minglewood blues", "Riding the midnight train". Hij trad vaak op samen met zijn zoon Merle Watson (Eddy Merle Watson, 1949-85) die in 1985 op 36-jarige leeftijd om het leven kwam door een tractorongeluk op zijn boerderij.


  Zoeken




Zoek op dag/maand:

Datum


Zoek op maand:

Maand





©2017 RTV Noord (beta) | Copyright en disclaimer | Regels voor het reageren | Algemene spel- en actievoorwaarden